
Alledaagse vervuiling, neerslaand stof, vingerafdrukken van kinderen of spattende vloeistof – het kan er allemaal voor zorgen dat onze schilderijen er niet meer zo mooi uitzien als vroeger. Willen we hun vroegere pracht en glans terugbrengen, dan moeten we er goed voor zorgen. Maar vanwege de delicate aard van schilderijen is hun verzorging niet zo eenvoudig en vanzelfsprekend. Daarom proberen we hieronder praktische tips te geven over hoe je schilderijen effectief kunt schoonmaken zonder hun textuur en verf te beschadigen.
Het soort schilderij is van belang
Tegenwoordig komen we niet alleen verschillende schildertechnieken tegen, die het gebruik van uiteenlopende verven vereisen, maar worden schilderijen ook op verschillende materialen gemaakt. Het is dan ook niet verwonderlijk dat elk type afzonderlijk onderhoud vergt. Tot de populairste behoren, naast traditionele schilderijen op doek, ook die op glas of acryl. Terwijl in het eerste geval reinigen het gebruik van de juiste middelen vereist om de textuur van het doek niet te beschadigen, volstaat het bij het schoonmaken van schilderijen op glas en acryl meestal om ze eenvoudigweg af te nemen met een vochtige doek of, bij wat hardnekkigere vervuiling, milde reinigingsmiddelen te gebruiken.
Daardoor zullen ze al binnen enkele ogenblikken weer imponeren met de vroegere intensiteit van de kleuren. Daarom worden juist schilderijen op glas aanbevolen om in de keuken of badkamer op te hangen. Tegenwoordig worden zulke duurzame technieken gebruikt voor het printen van schilderijen op glas, dat er zelfs snijplanken of wandpanelen met fotoafbeeldingen van worden gemaakt. Dat getuigt van de hoge bestendigheid van dergelijke schilderijen tegen allerlei beschadigingen of vervuiling.
Hoe maak je een schilderij op doek schoon?
De zaken worden ingewikkelder wanneer we een schilderij op doek willen schoonmaken. Doeken zijn meestal van natuurlijke stoffen gemaakt (bijv. canvas is honderd procent katoen), waardoor overmatig contact met water niet aan te raden is. Het is in dit geval heel gemakkelijk om blijvende schade te veroorzaken, dus zo'n schilderij moet met beleid worden gereinigd. Uiteraard is het de moeite waard om te beginnen met het afstoffen van de lijst – hier volstaat een gewone vochtige doek.
Vervolgens kun je om het doek af te stoffen perslucht in een spuitbus gebruiken, die je op wat grotere afstand moet houden en eventueel geleidelijk dichterbij brengt. Je kunt ook heel voorzichtig een licht vochtige doek tegen het doek aanleggen, maar probeer wrijving te vermijden. Wil je de verzadigde originele kleuren behouden, hang schilderijen op doek dan niet op plaatsen met overmatige blootstelling aan zonlicht. Zelfs de beste en meest resistente materialen beschermen een schilderij dat jarenlang aan zonnestralen wordt blootgesteld niet tegen verbleking.
Huismiddeltjes om schilderijen op doek schoon te maken
Voor het reinigen van olieverfschilderijen op doek wordt vaak gezegd dat huismiddeltjes meestal helpen. Door de dichte en gladde samenstelling van olieverf kun je een aftreksel gebruiken van aardappelen die twaalf uur in water zijn geweekt, of lijnolie of verwarmde melk. Breng een kleine hoeveelheid van deze vloeistoffen aan op een katoenen doek en wrijf het doek echt heel voorzichtig over het schilderij. Let er bij de aankoop van een schilderij ook op of het is gevernist. Deze toplaag beschermt tegen vervuiling, verlengt de levensduur in onberispelijke staat en maakt het reinigen gemakkelijker.
Bij schilderijen die met acrylverf zijn gemaakt kun je proberen het oppervlak heel voorzichtig schoon te maken met een samengeperste bal wit brood of met een kneedgum die in de beeldende kunst wordt gebruikt. Je kunt op die manier het hele schilderij reinigen of alleen de vuile plekken. Hierdoor wordt ons schilderij enkele tinten lichter.
Natuurlijk vind je in kunstbenodigdhedenwinkels ook speciale preparaten voor het reinigen van oude schilderijen. Meestal hebben ze de consistentie van een natuurlijke emulsie die aan hars of olie doet denken en bevatten ze ook ammoniak. Voor het reinigen van een schilderij met dergelijke middelen gebruik je watten. Vergeet echter niet de gebruiksaanwijzing en het beoogde gebruik van het middel zorgvuldig te lezen. Dankzij deze middelen kun je je schilderijen nieuw leven inblazen. Ook regelmatig schoonmaken van schilderijen helpt ernstigere vervuiling te voorkomen, waardoor je ze gemakkelijker schoon kunt houden zonder de verf te beschadigen.
Schilderijen reinigen – wees voorzichtig!
Ongeacht welke techniek je kiest, onthoud dat je elke keer voorzichtig moet zijn bij het reinigen. Deze handeling vereist uitzonderlijke precisie en geduld – haast kun je beter vermijden. Begin bij voorkeur met schoonmaken aan de randen of op een zijkant van het doek, waar de randen ook beschilderd zijn. Op die manier test je je techniek en voorkom je ongewenste beschadiging van de voorkant van het schilderij.
Als je tijdens het proces merkt dat de verf verontrustend begint te slijten of de kleuren overdreven vervagen, stop dan onmiddellijk met verder schoonmaken! Onthoud dat zelfs het mooiste schilderij zijn charme verliest wanneer het grauw wordt en verbleekt. Door onze aanbevelingen op te volgen, lukt het je echter om hun vroegere glans te herstellen – we garanderen dat ze effectief en getest zijn!